Claude Code Nedir? Kurulum, Skill, MCP ve Hook Rehberi

Claude Code, Anthropic'in geliştirdiği bir yapay zekâ kodlama aracı. Projeni baştan sona okuyor, birden çok dosyayı düzenliyor, terminalde komut çalıştırıyor ve git ile commit atıyor. Ona ne istediğini düz bir cümleyle yazıyorsun; o da planı çıkarıp kodu yazıyor ve çalıştığını kontrol ediyor. Bu yazıda Claude Code'u nasıl kuracağını, hangi planla kullanacağını ve onu asıl güçlü yapan araçları anlatıyorum: CLAUDE.md, skill'ler, alt ajanlar, hook'lar, MCP ve eklentiler.

Konu Türkiye'de de hızla büyüyor. Google Trends verisine göre son 12 ayda "claude code" aramaları Türkiye'de "wordpress" aramalarıyla aynı düzeye çıktı ve son haftalarda da yükselmeye devam ediyor (8 Kasım 2026 ölçümü).

Bir bakışta

Ne: Kod tabanında çalışan, dosya düzenleyip komut çalıştırabilen bir yapay zekâ ajanı
Nerede çalışır: Terminal, VS Code, Cursor, JetBrains IDE'leri, masaüstü uygulaması ve tarayıcı (claude.ai/code)
Kurulum: Tek komut; macOS, Linux, WSL ve Windows destekleniyor
Ücret: Ücretsiz planda yok; Pro (aylık 20 dolar) ve üstü planlarda ya da API anahtarıyla kullanılıyor
Araçlar: CLAUDE.md, skill, alt ajan, hook, MCP sunucuları ve eklentiler

Claude Code nedir, ne yapar?

Claude Code bir sohbet penceresinden çok, projenin içinde çalışan bir yardımcıya benziyor. Kod tabanını tarıyor, hangi dosyanın neyle bağlantılı olduğunu anlıyor ve değişikliği tek dosyada değil, gereken her yerde yapıyor. Bir hatayı yapıştırdığında kaynağını izleyip asıl sebebi buluyor. Yeni bir özellik istediğinde önce plan çıkarıyor, sonra kodu yazıp testleri çalıştırıyor.

Gündelik işte en çok şunlar için kullanılıyor:

Test yazmak, testleri çalıştırıp başarısız olanları düzeltmek
Hata mesajından yola çıkıp hatanın kök nedenini bulmak
Birçok dosyaya yayılan bir değişikliği tek seferde yapmak
Commit mesajı yazmak, dal açmak ve pull request hazırlamak
Bağımlılıkları güncellemek, lint hatalarını temizlemek

Claude Code nasıl kurulur?

Resmî belgelerin önerdiği yol, yerel yükleyiciyle tek komutluk kurulum. Bu yöntemle kurulan Claude Code arka planda kendini güncelliyor.

macOS, Linux ve WSL

curl -fsSL https://claude.ai/install.sh | bash

Windows

PowerShell'deysen (komut satırında PS C:\ görüyorsan) şu komutu çalıştır:

irm https://claude.ai/install.ps1 | iex

Klasik komut isteminde (CMD) ise şu komut kullanılıyor:

curl -fsSL https://claude.ai/install.cmd -o install.cmd && install.cmd && del install.cmd

WinGet tercih edersen winget install Anthropic.ClaudeCode komutu da var, ama bu kurulum kendini güncellemiyor. Windows'ta Git for Windows kurulu olması öneriliyor; yoksa Claude Code komutları Bash yerine PowerShell ile çalıştırıyor.

Homebrew ve Linux paketleri

macOS'ta brew install --cask claude-code ile de kurabilirsin. Debian, Fedora, RHEL ve Alpine için apt, dnf ve apk paketleri de mevcut. Homebrew ve WinGet kurulumları kendiliğinden güncellenmiyor; güncellemeleri sen çalıştırmalısın.

İlk çalıştırma

Kurulum bitince yeni bir terminal aç ve claude --version ile sürümü kontrol et. Ardından projenin klasörüne geçip Claude Code'u başlat:

cd projem
claude

İlk açılışta Claude hesabınla giriş yapman isteniyor. claude komutu bulunamıyorsa kurulum klasörü henüz PATH'e eklenmemiştir; terminali kapatıp yeniden açmak çoğu zaman yetiyor.

VS Code, masaüstü ve tarayıcı

Terminal kullanmak istemiyorsan VS Code ya da Cursor için "Claude Code" eklentisini kurabilirsin; değişiklikleri satır satır karşılaştırarak görüyorsun. JetBrains IDE'leri için de bir eklenti var, ama o ayrıca komut satırı aracını istiyor. Masaüstü uygulaması Claude Code'u içinde taşıyor; tarayıcıdan ise hiçbir şey kurmadan claude.ai/code adresinde çalışabiliyorsun. Hangi yüzeyi seçersen seç, projedeki CLAUDE.md dosyaları, ayarlar ve MCP sunucuları hepsinde aynı şekilde çalışıyor.

Claude Code fiyatları: hangi planla kullanılır?

Claude Code ücretsiz planda yok. Bir Claude aboneliğiyle ya da Anthropic Console'dan alınan API anahtarıyla, kullandığın kadar ödeyerek çalışıyor. Resmî fiyat sayfasındaki güncel tablo şöyle (8 Kasım 2026, vergiler hariç):

Plan	Claude Code	Aylık fiyat
Free	Yok	0 dolar
Pro	Var	20 dolar (yıllıkta 17)
Max	Var	100 dolar
Ultra	Var	200 dolar
Team	Var	Koltuk başı 25 dolar (yıllıkta 20)
Enterprise	Var	Koltuk başı 20 dolar + API

Max, Pro'nun 5 katı kullanım sunuyor. Team planında ayrıca ayda 125 dolarlık (yıllıkta 100) Premium koltuk var. Enterprise planı en az 20 koltukla alınıyor ve koltuk ücretine ek olarak kullanım API fiyatlarıyla faturalanıyor.

Kullanım sınırları 5 saatlik ve haftalık dönemlere göre işliyor. Sınıra ne kadar hızlı ulaşacağın seçtiğin modele, sohbetin uzunluğuna ve dosyalarının büyüklüğüne bağlı. Ara sıra kullanacaksan Pro, gün boyu çalışacaksan Max mantıklı bir başlangıç.

Claude Code'u güçlü yapan araçlar

Claude Code'un yerleşik araçları dosya okuma, arama, komut çalıştırma ve web erişimini zaten kapsıyor. Asıl fark, bunların üzerine eklediğin katmanda ortaya çıkıyor. Hepsini baştan kurmak zorunda değilsin; ihtiyaç doğdukça eklemek resmî belgelerin de önerisi.

Araç	Ne işe yarar	Ne zaman eklenir
CLAUDE.md	Her oturumda okunan proje kuralları	Claude aynı kuralı iki kez yanlış uyguladığında
Skill	İhtiyaç olunca yüklenen bilgi ya da /komut ile çalışan iş akışı	Aynı talimatı üçüncü kez yapıştırdığında
Alt ajan	Ayrı bağlamda çalışıp yalnızca özet döndüren yardımcı	Bir yan iş sohbeti gereksiz çıktıyla doldurduğunda
Hook	Belirli olaylarda her seferinde çalışan komut	Bir şeyin istemeden, her defasında olmasını istediğinde
MCP	Dış servislere ve araçlara bağlantı	Claude'un göremediği bir sistemden sürekli veri kopyaladığında
Eklenti	Bunların hepsini tek pakette dağıtır	Aynı kurulum ikinci bir projede de gerektiğinde

CLAUDE.md: projenin kalıcı hafızası

CLAUDE.md, proje kök klasörüne koyduğun bir markdown dosyası. Claude Code her oturumun başında onu okuyor. Kodlama kurallarını, derleme komutlarını, klasör yapısını ve "asla şunu yapma" türü kuralları buraya yazıyorsun. Depoda başka kodlama ajanları için hazırlanmış bir AGENTS.md varsa Claude Code onu da okuyabiliyor. Belgeler dosyayı 200 satırın altında tutmayı öneriyor; uzun başvuru metinlerini skill'lere taşımak daha verimli.

Skill'ler: yeniden kullanılabilir bilgi ve iş akışları

Skill, Claude Code'un en esnek uzantısı. Bir klasörün içinde duran SKILL.md dosyasından oluşuyor. Dosyanın başında YAML bilgileri, altında talimatlar var. En önemli alan description; Claude, isteğin bu açıklamayla eşleştiğinde skill'i kendiliğinden yüklüyor. İstersen /skill-adi yazarak doğrudan da çalıştırabiliyorsun.

Skill'in gövdesi yalnızca kullanıldığında belleğe yükleniyor; her oturumda sadece adı ve açıklaması görünüyor. Bu yüzden uzun bir API rehberi ya da dağıtım kontrol listesi, CLAUDE.md'ye göre çok daha az yer kaplıyor. Skill'lerin durduğu yerler şöyle:

Kişisel: ~/.claude/skills/skill-adi/SKILL.md (bütün projelerinde geçerli)
Proje: .claude/skills/skill-adi/SKILL.md (depoya eklenir, ekiple paylaşılır)
Eklenti: eklentinin skills klasöründe; /eklenti-adi:skill-adi olarak çağrılır

Aşağıda bir web projesinde canlıya almadan önce çalıştırılabilecek basit bir skill örneği var. Dosyayı .claude/skills/yayin-kontrol/SKILL.md olarak kaydediyorsun:

---
description: Siteyi canlıya almadan önce kontrol listesini uygular. Kullanıcı "yayına hazır mı" ya da "canlıya alalım" dediğinde kullan.
disable-model-invocation: true
---

1. npm run build komutunu çalıştır; hata varsa dur ve hatayı göster.
2. Değişen sayfalarda başlık ve meta açıklama var mı kontrol et.
3. .env dosyasının değişikliklere girmediğinden emin ol.
4. Sonucu madde madde özetle ve eksikleri listele.

Buradaki disable-model-invocation: true satırı, skill'in yalnızca sen /yayin-kontrol yazdığında çalışmasını sağlıyor. Yan etkisi olan, örneğin dağıtım yapan skill'lerde bu ayar öneriliyor. Eskiden ayrı bir özellik olan özel komutlar da artık skill'lerle birleşti; .claude/commands/ klasöründeki eski dosyaların çalışmaya devam ediyor. Claude Code ayrıca /code-review, /batch ve /debug gibi hazır skill'lerle geliyor.

Alt ajanlar: ana sohbeti temiz tutmak

Alt ajan (subagent), kendi bağlamında çalışan ve işi bitince ana sohbete yalnızca özet döndüren bir yardımcı. Onlarca dosyayı okuması gereken bir araştırma ya da büyük bir arama, ana sohbetini kalabalıklaştırmadan yapılabiliyor. Claude Code'da Explore, Plan ve general-purpose adlı yerleşik alt ajanlar var. Kendi alt ajanını tanımlamak için .claude/agents/ (proje) ya da ~/.claude/agents/ (kişisel) klasörüne bir markdown dosyası ekliyorsun:

---
name: guvenlik-denetcisi
description: Değişen kodu güvenlik açıkları açısından inceler
tools: Read, Glob, Grep
---

Sen bir güvenlik denetçisisin. SQL injection, XSS ve açıkta kalan
gizli anahtarları ara; bulduklarını dosya ve satır numarasıyla bildir.

Skill ile alt ajan farkı şu: skill, mevcut sohbete bilgi ya da talimat ekliyor; alt ajan ise işi ayrı bir yerde yapıp sadece sonucu getiriyor. İkisi birlikte de kullanılabiliyor; bir alt ajan, belirli skill'leri baştan yüklenmiş olarak başlayabiliyor.

Hook'lar: her seferinde çalışması gerekenler

Hook, Claude Code'un belirli anlarında senin komutunu çalıştırıyor: bir dosya düzenlendikten sonra, bir komut çalıştırılmadan önce, oturum başlarken ya da Claude senden onay beklerken. Hook'lar ~/.claude/settings.json (kişisel) ya da .claude/settings.json (proje) dosyasında tanımlanıyor. Aşağıdaki örnek, Claude her dosya düzenlediğinde o dosyayı Prettier ile biçimlendiriyor:

{
  "hooks": {
    "PostToolUse": [
      {
        "matcher": "Edit|Write",
        "hooks": [
          { "type": "command", "command": "jq -r '.tool_input.file_path' | xargs npx prettier --write" }
        ]
      }
    ]
  }
}

En çok kullanılan olaylar PreToolUse (bir araç çalışmadan önce), PostToolUse (çalıştıktan sonra), SessionStart (oturum başında) ve Notification (Claude seni beklerken). Tanımladığın hook'ları /hooks komutuyla görebiliyorsun. Resmî belgelerin önemli bir uyarısı var: CLAUDE.md'ye "asla .env dosyasını düzenleme" yazmak bir ricadır, garanti değildir. Bir kural her seferinde uygulanmak zorundaysa onu PreToolUse hook'u olarak yazmalısın.

MCP: dış servislere bağlanmak

Model Context Protocol (MCP), yapay zekâ araçlarını dış veri kaynaklarına bağlayan açık bir standart. MCP sunucusu ekleyerek Claude Code'un bir veritabanını sorgulamasını, bir tarayıcıyı yönetmesini ya da Jira, Slack, Sentry gibi servislerle çalışmasını sağlayabiliyorsun. Uzaktaki bir sunucuyu şöyle ekliyorsun:

claude mcp add --transport http claude-code-docs https://code.claude.com/docs/mcp

Kendi bilgisayarında çalışan bir sunucu için komut farklı. Örneğin Claude'a gerçek bir tarayıcı veren Playwright sunucusu (Node.js 18 ve üstü gerekiyor):

claude mcp add playwright -- npx -y @playwright/mcp@latest

Sunucular varsayılan olarak yalnızca o projede ve yalnızca senin için etkin oluyor. --scope user ile bütün projelerine, --scope project ile ekibine açabiliyorsun; ikincisi proje kökündeki .mcp.json dosyasına yazılıyor. Durumu terminalde claude mcp list, Claude Code içinde /mcp ile kontrol ediyorsun. Güvenlik açısından güzel bir ayrıntı: klonladığın bir depodaki .mcp.json, sen onay vermeden bilgisayarında süreç başlatamıyor.

Eklentiler ve pazar yerleri

Eklenti (plugin), skill'leri, alt ajanları, hook'ları ve MCP sunucularını tek bir kurulabilir pakette topluyor. Anthropic'in resmî pazar yeri claude-plugins-official, ilk açılışta otomatik ekleniyor. Bir eklentiyi Claude Code içinden şöyle kuruyorsun:

/plugin install commit-commands@claude-plugins-official

Başka bir pazar yerini eklemek için /plugin marketplace add sahip/depo komutu kullanılıyor. Eklentiler hook ve MCP sunucusu çalıştırabildiği için kurmadan önce ayrıntı ekranında neler ekleyeceğine mutlaka bak. Eklenti skill'leri /eklenti-adi:skill-adi biçiminde adlandırıldığı için farklı eklentiler birbiriyle çakışmıyor.

Claude Code'u GitHub ile kurmak

Google aramalarında "claude code setup github" sorgusu da yükseliyor. Kastedilen çoğu zaman, Claude'u GitHub depona bağlayıp issue ve pull request'lerde çalıştırmak. Bunun en kısa yolu, deponun klasöründe Claude Code'u açıp şu komutu çalıştırmak:

/install-github-app

Komut Claude GitHub uygulamasını kuruyor, kimlik doğrulama sırrını depoya ekliyor ve iş akışı dosyasıyla bir pull request hazırlıyor. Bunun için deponda yönetici yetkin olmalı ve GitHub CLI kurulu olup gh auth login ile giriş yapılmış olmalı. Pull request'i birleştirdikten sonra bir issue ya da yorumda @claude yazarak ondan iş isteyebiliyorsun. Kimlik bilgisi depoya API anahtarı (ANTHROPIC_API_KEY) ya da abonelik jetonu (CLAUDE_CODE_OAUTH_TOKEN) olarak gizli değişken şeklinde ekleniyor. Bu anahtarları hiçbir zaman doğrudan koda yazma.

Komut satırından otomasyon

Claude Code'u etkileşimli kullanmak zorunda değilsin. -p parametresiyle tek seferlik görev verip çıktısını başka bir komuta aktarabiliyorsun:

# Son günlük kayıtlarını incelet
tail -200 app.log | claude -p "Olağandışı bir şey görürsen özetle"

# Değişen dosyaları güvenlik açısından incelet
git diff main --name-only | claude -p "Bu dosyaları güvenlik açıkları açısından incele"

Tekrarlanan işler için zamanlanmış görevler de var. Bulutta çalışan görevler bilgisayarın kapalıyken bile işliyor ve /schedule komutuyla oluşturulabiliyor.

"Your organization has disabled Claude subscription access" hatası

Türkiye'de en çok aranan Claude Code hatalarından biri şu: "Your organization has disabled Claude subscription access for Claude Code · Use an Anthropic API key instead, or ask your admin to enable access". Türkçesi: kurumun, Claude Code'a abonelik girişiyle bağlanmayı kapatmış.

Bu bir kurum ayarı ve sunucu tarafında uygulanıyor. Aynı hesapla /login komutunu tekrar çalıştırmak aynı hatayı veriyor; yerel ayarlar, ortam değişkenleri ya da komut parametreleriyle de aşılamıyor. Resmî belgelerin önerdiği çözümler şunlar:

Yöneticine başvur. Kurumunun Claude yöneticisinden Claude Code erişimini açmasını iste.
API anahtarıyla giriş yap. Abonelik yerine Anthropic Console'dan alacağın bir API anahtarı kullan. Bu durumda ücretlendirme kullandığın kadar API fiyatlarıyla yapılır.
Yöneticiysen ve seçeneği göremiyorsan Anthropic destek ekibiyle iletişime geç.

WordPress ve Node.js projelerinde Claude Code

Tema ya da script geliştiriyorsan Claude Code'dan en iyi verimi bu araçları birlikte kullanarak alırsın. Bir WordPress teması için örnek bir düzen şöyle olabilir:

CLAUDE.md: WordPress kodlama standartları, metin alanı (text domain) adı, çıktıların hep kaçışlanması kuralı.
Skill: Temayı paketleyip sürüm numarasını artıran bir /tema-paketle iş akışı.
Hook: Her PHP dosyası düzenlendiğinde php -l ile sözdizimi denetimi.
MCP: Playwright ile değişen sayfanın gerçekten açıldığını kontrol etmek.

Node.js uygulamalarında da benzer bir düzen işe yarıyor: CLAUDE.md'de derleme ve test komutları, hook ile her düzenlemeden sonra lint, alt ajanla da büyük bir kod tabanında araştırma. Hızla deneme yapmak istediğin küçük HTML, CSS ve JavaScript parçaları için online HTML CSS JS derleyicimizi kullanabilirsin.

Güvenli kullanım için öneriler

Büyük bir değişiklikten önce git ile commit at; geri dönmek kolaylaşır.
Claude'un yaptığı değişiklikleri birleştirmeden önce mutlaka gözden geçir.
API anahtarlarını ve jetonları koda ya da CLAUDE.md'ye yazma; gizli değişken olarak sakla.
Tanımadığın kaynaklardan eklenti, skill ya da MCP sunucusu kurmadan önce içeriğine bak.
Mutlaka uygulanması gereken kuralları hook olarak yaz, yalnızca talimatla bırakma.

Sık sorulan sorular

Claude Code ücretsiz mi?

Hayır. Ücretsiz Claude planında Claude Code yok. Pro ve üstü bir abonelikle ya da kullandığın kadar ödediğin bir API anahtarıyla kullanabiliyorsun.

Türkçe yazarak kullanabilir miyim?

Evet. İsteklerini Türkçe yazabilirsin. Kodun içindeki değişken ve fonksiyon adlarını projenin alıştığı dilde tutması için bunu CLAUDE.md'de belirtmek iyi bir alışkanlık.

Windows'ta çalışıyor mu?

Evet. PowerShell, CMD ve WinGet ile kurulabiliyor; WSL içinde de çalışıyor. Yerel Windows'ta Git for Windows kurulu olması öneriliyor.

Skill mi yazmalıyım, CLAUDE.md'ye mi eklemeliyim?

Claude'un her oturumda bilmesi gereken kısa kurallar CLAUDE.md'ye; ara sıra gereken uzun bilgiler ve /komut ile çalıştırdığın iş akışları skill'e. Her seferinde istisnasız olması gereken şeyler ise hook'a.

Cursor kullanıyorum, Claude Code'u orada da kullanabilir miyim?

Evet. VS Code için hazırlanan Claude Code eklentisi Cursor'a da kurulabiliyor.

Sonuç

Claude Code, kurulumu birkaç dakika süren ama asıl gücünü zamanla eklediğin katmanlardan alan bir araç. Önce bir CLAUDE.md ile başla; aynı talimatı tekrar tekrar yazdığını fark ettiğinde skill'e, her seferinde olması gereken işleri hook'a, dış servisleri de MCP'ye taşı. Yapay zekâ ile otomasyon tarafında ilgini çekebilecek iki yazımız daha var: OpenClaw nedir ve nasıl güvenle kurulur ile n8n'i kendi sunucuna kurma rehberi. Projen için özel bir çözüm gerekiyorsa iletişim sayfamızdan bize yazabilirsin.

Bu yazı 8 Kasım 2026 itibarıyla resmî belgelere göre hazırlandı. Fiyatlar ve özellikler değişebilir; güncel bilgi için kaynaklara bak.